1- دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج 2- دانشگاه فرهنگیان تهران، ایران
چکیده: (2 مشاهده)
هدف: پژوهشحاضرباهدف مقایسه اثربخشی رویکرد روش درمانی تیچ و پاسخمحور بر کنترل خشم و بهبود روابط اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم در شهرستان کامیاران انجام شد. روش: روش پژوهش از نوع طرحهای مداخلهای به شیوه نیمهآزمایشیوازنوعطرح پیشآزمون- پسآزمونمیباشد که نمونهها با استفاده از روش نمونهگیری در دسترس انتخاب، و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه جایگزین شدند. جامعهآماری،کلیهکودکاناوتیسم۵تا۱۴سالهشهر کامیارانکهدرسال۱۴۰۲-۱۴۰۱ بهتعداد۴۲ نفرمیباشند که درمراکزتوانبخشیوآموزشیشهرکامیاران که خدماتتخصصیدریافتمیکردند، کهازاینتعداد۱۸نفردخترو۲۴نفرپسربودند که بهصورت تصادفی در هر سه گروه ۱۲ نفر قرار گرفتند. جهت جمعآوری دادهها پیش از مداخله و بعد از آن از سیاههخشمنواکو (۱۹۸۶) و پرسشنامه مهارتهای اجتماعی کودکان دچاراختلالهای اوتیسم بیلینی و هوپف(۲۰۰۷) استفاده شد.برای مداخلات درمانی نیز از بسته آموزشی پاسخمحور کوگل (۱۳۹۲) که از روشهای زبان طبیعی و رفتاردرمانی تحلیل کاربردی تلفیق شده و هدف اصلی آن رشد برخی از رفتارهای محوری است و نیز مداخلاتروشدرمانی آموزشی(تیچ) (۱۹۶۶) کهباوربرایناستکه محیطزندگیکودکبایدبااوانطباقدادهشود، نهاینکهکودکبا محیطتطبیقدادهشود، استفاده شد. دادههابااستفادهازنرمافزارSPSSنسخه ۲۱ و به روشتحلیل کوواریانس چندمتغیره تحلیل شدند. یافتهها:نتایج نشان داد بین سه گروه آزمایش و گواه در زمینه شاخصهای خشم و مهارت اجتماعی تفاوت معناداری وجود دارد. بهطوری روشهای درمانی تیچ و پاسخمحور بر متغیرهای مورد بررسی تأثیرگذار بودهاند. همچنین بررسی تفاوتهای زوجی بین هر سه گروه در خشم و مهارت ارتباطی تفاوت معناداری را نشان داد. علاوه بر این مقایسه بین دو روش درمانی تیچ و پاسخمحور، نشان داد، میانگین خشم کودکان اوتیسم در روش تیچ (۴۲/۱۲) کمتر از روش پاسخمحور (۶۴/۲۰) بوده و نیز در مهارت ارتباطی میانگین در روش درمانی تیچ (50/134) نسبت به روش درمانی پاسخمحور (21/132) بیشتر بوده و که نشان از مؤثرتر بودن روش درمانی تیچ دارد. نتیجهگیری: یافته نشان میدهد که روشهای مداخلهای مبتنی بر آموزش مهارت به خود کودکان با والدین و مربیان میتواند به بهبود مهارتهای زندگی از جمله روابط اجتماعی و کنترل خشم کمک کند.
heshmati L, Rahmani S. Comparison of Two Therapeutic Approaches, TEACCH and Response -Oriented, on Controlling Anger and Improving Social Relations in Children with Autism Spectrum Disorder. JOEC 2026; 26 (1) :23-38 URL: http://joec.ir/article-1-1978-fa.html
حشمتی لیلا، رحمانی سیف الله. همسنجی دو رویکرد درمانی تیچ و پاسخ محور بر کنترل خشم و بهبود روابط اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم. فصلنامه كودكان استثنايي. 1405; 26 (1) :23-38