هدف: پژوهش حاضر باهدف بررسی اثربخشی مداخلۀ یکپارچگی حسی بر فرآیندهای تنظیم هیجان و رفتار کودکان با اختلال طیف اتیسم انجام شد. روش: این پژوهش به روش نیمهآزمایشی با طرح پیشآزمون - پسآزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کودکان ۶ تا ۱۱ساله با اختلال طیف اتیسم تحت آموزش در مدارس شهر شیراز در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بود. ۳۰ کودک پسر مبتلا به اختلال اتیسم از مدرسه شهیدان فرزدقی شیراز به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش طی ۱۴ جلسه ۴۵ دقیقهای تحت مداخلۀ یکپارچگی حسی قرار گرفت، درحالیکه گروه کنترل هیچ برنامه آموزشی دریافت نکرد. ابزار اندازهگیری شامل پرسشنامه سیستم ارزیابی رفتار کودکان (فرم معلم، ویرایش دوم) بود. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره در نرمافزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافتهها:نتایج نشان داد که مداخلۀ یکپارچگی حسی به شکل معنیداری فرآیندهای تنظیم هیجانی کودکان را بهبود بخشیده است. بررسی خرده مقیاسها نیز نشان داد که این مداخله منجر به کاهش قابلتوجه اضطراب، افسردگی، بیشفعالی، مشکلات توجه، مشکلات سلوکی، رفتارهای غیرمعمول و تمایل به انزوا در کودکان مبتلا به اختلال طیف اتیسم شده است. نتیجهگیری: بر اساس یافتههای پژوهش، مداخلۀ یکپارچگی حسی بهعنوان یک رویکرد جامع و هدفمند برای بهبود رفتارهای هیجانی و اجتماعی کودکان با اختلال اتیسم مؤثر است. پیشنهاد میشود که این برنامه در مدارس و مراکز توانبخشی به کار گرفته شده و مربیان و والدین با روشهای اجرایی آن آشنا شوند تا اثرات بلندمدت و پایدار آن تقویت شود. این پژوهش نوآورانه نشان میدهد که مداخلات حسی میتوانند به بهبود عملکرد عصبی، کاهش مشکلات رفتاری و ارتقای کیفیت تعامل اجتماعی در کودکان با اختلال طیف اتیسم کمک کنند.
behzadi F. Effectiveness of Sensory Integration Intervention on Emotional Regulation and Behavioral Processes in Children with Autism Spectrum Disorder. JOEC 2026; 25 (4) : 9 URL: http://joec.ir/article-1-1574-fa.html
بهزادی فرزانه. اثربخشی مداخلۀ یکپارچگی حسی بر فرآیندهای تنظیم هیجان و رفتار کودکان با اختلال طیف اتیسم. فصلنامه كودكان استثنايي. 1404; 25 (4) :119-130
.jpg)
