fa اثربخشی مداخله‌های آموزشی و درمانی بر اختلال یادگیری ویژه: یک مطالعه فراتحلیلی تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هدف:</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> اختلال</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یادگیری ویژه، اختلالی است که توانایی فهمیدن یا استفاده‌کردن از زبان نوشتاری، انجام‌دادن محاسبه‌های ریاضی، هماهنگ‌کردن حرک</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ت‌ها</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یا توجه مستقیم را تحت تأثیر قرار می‌دهد. مداخله‌ها و روش‌های آموزشی و درمانی مختلفی که برای درمان و بهبود اختلال یادگیری خاص به کار گرفته شده است، گاه اثربخشی مناسبی از خود نشان می‌دهند و در برخی موارد اثربخشی کافی ندارند و یا اینکه نتایج متناقض هم هستند. بنابراین به منظور ترکیب نتایج پژوهش‌های پیشین، حل تناقض‌ها و نیز دستیابی به نتیجه‌گیری کلی، استفاده از فراتحلیل لازم به نظر می‌رسد. <strong>روش:</strong> برای نیل به اهداف پژوهش با بهره‌گیری از روش فراتحلیل، از نتایج کمّی 128 پژوهش منتخب (که با توجه به ملاک‌های ورود و خروج و بهره‌گیری از کلیدواژه‌های تعیین‌شده از دانشگاه‌های معتبر سراسر کشور و بانک‌های اطلاعاتی مختلف کشور به ‌دست‌آمده بود) استفاده شد که درمجموع 623 اندازه اثر اولیه به‌دست‌آمده با نرم‌افزار </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">CMA2</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تحلیل شدند. <strong>یافته‌ها</strong>: نتایج تحلیل نشان داد که مقدار اندازه اثر ترکیبی اثربخشی مداخله‌های آموزشی و درمانی بر اختلال‌های یادگیری 13/1 و پس از تفکیک به متغیرهای پیامد چندگانه مقدار اندازه اثر ترکیبی برای اختلال خواندن 80/0، اختلال نوشتن 9</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">4</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">/0، اختلال ریاضی 05/1 می‌باشد که تمامی این اندازه اثرها معنادار است</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">(001/0</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P&le;</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">)</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> مقادیر اندازه‌های اثر ترکیبی بر‌اساس ملاک کوهن نشانگر اثربخشی در حد بالای مداخله های آموزشی و درمانی است. همچنین این مطالعه تلویحاتی را برای استفاده از مداخله‌های مختلف برای بهبود اختلال یادگیری ویژه به دنبال دارد. </span></span></span> <strong>Objective:</strong> Specific learning disorder is disturbance that affects the ability to understand or use written language, perform mathematical calculations, coordinate movements, or direct attention. Interventions and different educational and therapeutic interventions for the treatment and improvement of learning disorders have sometimes proved to be effective; however in some cases, they have not been sufficiently effective or contradictory. Therefore, the meta-analysis was used to combine the results of previous research, solve the contradictions, and obtain a general conclusion. <strong>Method</strong>: In order to achieve the research purpose with use of meta-analysis method, through analyzing quantitative results of 128 selected research works, obtained according to the criteria for entering and leaving and utilizing the defined keywords by reputable universities and different databases in the country. In total, 623 primary effect size were obtained and analyzed with CMA2 software. <strong>Results:</strong> The results showed that the amount of combined effect size of the educational and therapeutic interventions on learning disorders was 1/13. After dividing into multiple outcome variables, the amount of the combined effect size for reading disorder was 0/80, writing disorder, 0/94, and mathematical disorder 1/05. All of these effect sizes are significant (p&le;0.001). <strong>Conclusion:</strong> Combined effect size based on Cohen&#39;s criterion can be interpreted in two fixed and random models, which suggests the effectiveness of educational and therapeutic interventions. This study also explains the implications for using different interventions to improve specific learning disorder.<span dir="RTL"></span> اختلال یادگیری ویژه, فراتحلیل, مداخله‌های آموزشی و درمانی, نارسا حساب, نارساخوانی, نارسانویسی Specific learning disorder, Meta-analysis, Educational and therapeutic interventions, Dyscalculia, Dyslexia, Dysgraphia 115 130 http://joec.ir/browse.php?a_code=A-10-653-1&slc_lang=fa&sid=1 saeed Mohammadi molod سعید محمدی مولود s.mohamadimolod@gmail.com 100319475328460012069 100319475328460012069 No دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان javad mesrabadi جواد مصرآبادی mesrabadi@gmail.com 100319475328460012070 100319475328460012070 Yes استاد روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان ramin habibi kaleybar رامین حبیبی کلیبر habibikaleybar@gmail.com 100319475328460012071 100319475328460012071 No دانشیار روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان