fa تحلیل محتوای کمی رفتار سازشی در کتاب مطالعات اجتماعی دانش‌آموزان با کم‌توانی ذهنی: یک رویکرد قیاسی تخصصي Special كاربردي Applicable <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span></span></p> <p style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">چکیده</span></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوای کتاب&shy; مطالعات اجتماعی دوره متوسطه دوم دانش&shy;آموزان با کم&shy;توانی ذهنی از نظر توجه به بحث‌های ده&shy;گانه رفتار سازشی بود. پژوهش با روش تحلیل محتوای کمی از نوع قیاسی انجام شد. جامعه آماری شامل سه کتاب مطالعات اجتماعی پایه&shy;های دهم، یازدهم و دوازدهم دوره متوسطه دوم دانش &shy;آموزان با کم&shy;توانی ذهنی در سال تحصیلی 1402-1403 بود. به&shy; دلیل محدودیت حجم جامعه آماری، نمونه&shy;گیری انجام نشد و با روش سرشماری، تمام متن هر سه کتاب تحلیل محتوا شد. ابزار جمع&shy;آوری داده&shy;ها شامل سیاهه تحلیل محتوا بود که روایی آن به‌وسیله متخصصان تأیید شد. پایایی ابزار با روش توافق نمره &shy;گذاران سنجش شد که ضریب توافق 91 درصد به دست آمد. واحد تحلیل، جمله‌ها و تصاویر موجود در درس &shy;ها بود که با روش قیاسی تحلیل شد. نتایج تحلیل محتوا نشان داد که به‌ترتیب بیشترین فراوانی رفتار سازشی در کتاب مطالعات اجتماعی پایه دهم مربوط به مقوله &shy;های امور اجتماعی، امور شغلی و ارتباط و کمترین فراوانی به مقوله&shy;های خودمراقبتی، خودهدایتی و استفاده از امکانات جامعه مربوط بوده است. در کتاب مطالعات اجتماعی پایه یازدهم به‌ترتیب بیشترین فراوانی به امور شغلی، امور اجتماعی و ارتباط و کمترین فراوانی شامل خودمراقبتی، امور تحصیلی و اوقات فراغت بود. در کتاب مطالعات اجتماعی پایه دوازدهم بیشترین فراوانی به امور اجتماعی، سلامتی و ایمنی و امور شغلی و کمترین فراوانی به اوقات فراغت، امور تحصیلی و خودمراقبتی مربوط بوده است. همچنین در مجموع هر سه کتاب بیشترین فراوانی مقوله&shy; های رفتار سازشی شامل امور اجتماعی، امور شغلی و ارتباط و کمترین فراوانی شامل خودمراقبتی، امور تحصیلی و اوقات فراغت بود. </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این نتایج بر ضرورت توزیع محتوایی متناسب مقوله &shy;های گوناگون رفتار سازشی در کتاب‌ درسی مطالعات اجتماعی دانش &shy;آموزان با کم&shy; توانی ذهنی تأکید دارد. </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span></span></p> <p><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt">Abstract</span></strong></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:10.0pt">&nbsp;The present study aimed to analyze the content of high school social studies textbooks for students with intellectual disabilities in terms of attention to the 10 categories of adaptive behavior. The research was conducted using a quantitative content analysis method with a deductive approach. The statistical population included three social studies textbooks for 10th, 11th, and 12th grades in the 2023-2024 academic year. Due to the limited population size, no sampling was conducted, and all texts from the three books were analyzed using a census method. The data collection tool was a content analysis checklist, and its validity was confirmed by experts. The reliability of the tool was assessed using inter-rater agreement, resulting in a 91% agreement coefficient. The unit of analysis included sentences and images from the lessons, which were analyzed deductively. The content analysis results showed that in the 10th-grade social studies textbook, the highest frequency of adaptive behaviors was related to social skills, vocational skills, and communication, while the lowest frequency was related to self-care, self-direction, and community use. In the 11th-grade textbook, the highest frequency was in vocational skills, social skills, and communication, while the lowest was belonged to self-care, academic skills, and leisure. In the 12th-grade textbook, social skills, health and safety, and vocational skills had the highest frequency, while leisure, academic skills, and self-care showed the lowest frequency. Overall, across the three textbooks, the most frequent adaptive behavior categories were social skills, vocational skills, and communication, while the least frequent adaptive behavior categories were self-care, academic skills, and leisure. These findings highlight the need for a more balanced distribution of adaptive behavior categories in social studies textbooks for students with intellectual disabilities.</span></span></span></p> رفتار سازشی, کم‌توانی ذهنی, مطالعات اجتماعی, تحلیل محتوا, دوره متوسطه دوم. Adaptive behavior, Intellectual disabilities, Ssocial studies, Content analysis, High school 32 51 http://joec.ir/browse.php?a_code=A-10-2400-1&slc_lang=fa&sid=1 Hojat Pirzadi حجت پیرزادی h.pirzadi@saadi.shirazu.ac.ir 100319475328460018058 100319475328460018058 Yes دانشگاه شیراز