fa طراحی برنامه آموزش انعطاف‌پذیری شناختی و بررسی تأثیر آن بر کاهش مشکلات رفتاری نوجوانان کم‌توان ذهنی تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هدف: </span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پژوهش حاضر با هدف طراحی برنامه آموزش انعطاف‌پذیری شناختی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و بررسی تأثیر آن بر کاهش مشکلات رفتاری نوجوانان کم</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توان ذهنی انجام شد.<strong> روش: </strong>این پژوهش یک مطالعه نیمه</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه گواه بود. از بین 60 دانش‌آموز کم</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توان ذهنی 14 تا 18 ساله در شهرستان سرپل‌ذهاب، 24 دانش‌آموز به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. آزمودنی‌ها</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به‌ صورت تصادفی به دو گروه 12 نفری تقسیم شدند. گروه آزمایش، آموزش انعطاف‌پذیری شناختی را در 15 جلسه 45 دقیقه‌ای دریافت کردند درحالی‌که به گروه گواه این آموزش ارائه نشد. برای جمع‌آوری داده‌ها از نرم‌افزار آزمون ویسکانسین و پرسشنامه آخنباخ، فرم والدین و معلم استفاده شد. داده</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">ها با استفاده از روش آماری تحلیل کوواریانس چند متغیری در نرم</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">افزار ₂₁</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تجزیه‌ و تحلیل شدند. <strong>یافته‌ها: </strong>نتایج این مطالعه بیانگر تأثیر معنادار برنامه آموزش انعطاف‌پذیری شناختی بر کاهش مشکلات رفتاری در نوجوانان کم</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توان ذهنی بود. نتایج تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان می‌دهد که بین گروه آزمایش و گواه حداقل در یکی از متغیرهای وابسته در سطح کمتر از 001/0 تفاوت معنادار و بالاتر از حد شانس و تصادف وجود دارد که نشان از اثربخشی برنامه آموزش انعطاف‌پذیری شناختی حداقل در یکی از متغیرهای وابسته از دیدگاه والدین و معلم دارد.<strong> نتیجه‌گیری: </strong>با استفاده از آموزش انعطاف‌پذیری شناختی می‌توان مشکلات رفتاری را کاهش داد. بنابراین درمانگران با پیدا</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کردن فنونی برای افزایش</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">انعطاف‌پذیری شناختی و آموزش آن به نوجوانان کم</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">توان ذهنی می‌توانند افق تازه‌ای در برابر حل مشکلات رفتاری این گروه ایجاد کنند.</span></span> <strong>Objective:</strong> The purpose of this study was to design a cognitive flexibility training program and its effect on reducing the behavioral problems of intellectual disability. <strong>Method: </strong>This was a quasi-experimental study with pre-test, post-test and control group design. 24 students were selected from among 60 intellectual disability students aged 14-18 years through available sampling method in Sarpolzahab City. Subjects were randomly divided in to two groups each including 12 members (one test group and one control group). The experimental group received cognitive flexibility training in 15 sessions (each session was 45 minutes) while the control group did not receive this training. For data collection, the Wisconsin test software and the CBCL questionnaire (parents and teachers forms) were used. Data were analyzed by SPSS₂₁ <strong>Results:</strong> The results of multivariate analysis of covariance (MANCOVA) showed a significant effect of cognitive flexibility training program on reducing behavioral problems in intellectual disability adolescents. This result showsthat there is a significant difference between the experimental and control groups in at least one of the dependent variables in (P=0/001)<em>. </em><strong>Conclusion:</strong> Behavioral problems can be reduced by using cognitive flexibility training. Therefore, therapists can find new ways to solve behavioral problems by employing appropriate techniques to increase cognitive flexibility and educating the with<span dir="RTL">.</span> adolescences intellectual disability. انعطاف‌پذیری شناختی, مشکلات رفتاری, نوجوانان کم‌توان ذهنی Cognitive Flexibility, Behavioral Intellectual Disability Adolescents 89 100 http://joec.ir/browse.php?a_code=A-10-391-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Akbar arjmandnia علی اکبر ارجمندنیا arjmandnia@ut.ac.ir 100319475328460012063 100319475328460012063 No University of Tehran دانشیار دانشگاه تهران farhad mahaki فرهاد محکی mahakif@yahoo.com 100319475328460012064 100319475328460012064 Yes اموزش و پرورش Majid khankahdani مجید امیدی خانکهدانی khankahdani@yahoo.com 100319475328460012065 100319475328460012065 No panama Noor University دانشگاه پیام نور