fa اثربخشی تقویت تفکیکی رفتارهای ناهمساز در کاهش رفتارهای بیش‌فعالی دانش‌آموزان کم‌توانی هوشی تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>هدف</strong>: هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی تقویت تفکیکی رفتارهای ناهمساز بر کاهش رفتارهای بیش‌فعالی چهار شرکت‌کننده (دو پسر و دو دختر) با کم‌توانی هوشی در یک موقعیت مدرسۀ ویژه در بیرجند بود. <strong>روش</strong>: طرح پژوهش شبه آزمایشی از نوع تک آزمودنی و طرح برگشتی <span dir="LTR">A-B-A-B</span> بود و آزمودنی‌های پژوهش به روش تصادفی انتخاب شدند. در این پژوهش نه (9) رفتار به عنوان رفتار آماج طی جلسات مکرر خط پایه، مداخله درمانگری و پیگیری مورد مشاهده قرار گرفت و درصد این رفتارها ثبت شد و برای تحلیل داده‌ها از نمودار و تحلیل دیداری استفاده شد. <strong>یافته‌ها</strong>: تحلیل دیداری داده‌ها در خلال شرایط آزمایشی، کاهش رفتارهای آماج (رفتارهای بیش‌فعالی) همۀ شرکت‌کنندگان پژوهش را در طی مراحل مداخلۀ درمانگری نشان داد. روند نزولی رفتارها در مرحلۀ پیگیری نیز قابل‌مشاهده بود. <strong>نتیجه‌گیری:</strong> یافته‌های مطالعه، اثربخشی روش درمانگری رفتاری تقویت تفکیکی رفتارهای ناهمساز را به عنوان یک روش درمانگری در کاهش رفتارهای بیش‌فعالی کودکان کم‌توان هوشی مورد حمایت قرار می‌دهند.<br> &nbsp;</p> <p><strong>Objective: </strong>The aim of the present study was to investigate the effectiveness of differential reinforcement of incompatible behaviors in reduction of hyperactive behaviors in four students (two boys and two girls) with intellectual disability in a special school setting in Birjand, Iran. <strong>Method</strong>: The research design was quasi-experimental with single subject and reversal design A-B-A-B and the sample was selected by random sampling method. In this design nine target behaviors have been observed in frequent sessions baseline, treatment intervention and follow up phases and recorded percent of behaviors and charts and visual analysis have been used for data analysis. <strong>Results</strong>: The results of the study showed that all target behaviors (hyperactivity behaviors) of the partcipants in intervention and follow up phases were reduced dramatically. <strong>Conclusion</strong>: The findings of the study supported the effectiveness of the differential reinforcement of incompatible behaviors as a treatment method in reduction of hyperactive behaviors in students with intellectual disability.</p> تقویت تفکیکی رفتارهای ناهمساز, کم‌توانی هوشی, رفتار بیش‌فعالی. Differential Reinforcement of Incompatible Behaviors, Intellectual Disability, Hyperactivity Behavior. 111 122 http://joec.ir/browse.php?a_code=A-10-255-2&slc_lang=fa&sid=1 فرزانه معتمدی f.motamedi@gmail.com 100319475328460013754 100319475328460013754 Yes دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشگاه تهران باقر غباری بناب bghobari@ut.ac.ir 100319475328460013755 100319475328460013755 No استاد گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران احمد به پژوه ahmad.behpajooh@gmail.com 100319475328460013756 100319475328460013756 No استاد گروه روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران زهره سید آبادی zsyidabadi@yahoo.com 100319475328460013757 100319475328460013757 No کارشناسی ارشد روانشناسی، دانشگاه تهران