Journal of Exceptional Children

fa توصیف نوشتار دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی بر مبنای دستور نقش‌گرای نظام‌مند هلیدی Description of Written Discourse of Educable Mentally Retarded Students According to Halliday’s Systemic Functional Approach تخصصي Special كاربردي Applicable هدف: پژوهش حاضر با هدف تحلیل نوشتار دانشآموزان کمتوان ذهنی شهر تهران در پایههای مختلف تحصیلی در چارچوب دستور نقشگرای نظاممند و بر مبنای فرانقش تجربی مطرح در این نظریه صورت گرفته است و سپس یافتههای به دست آمده از پایههای مختلف با هم مقایسه شده است. روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی است. آزمودنیها به شیوه نمونهگیری خوشهای و چند مرحلهای انتخاب شدند. در مجموع 311 دانشآموز (دختر و پسر) از میان 1737 دانشآموز مشغول تحصیل (در مقطع ابتدایی و راهنمایی حرفه‌ای و متوسطه حرفه‌ای) انتخاب شدند. ابزار اندازهگیری مورد استفاده در پژوهش 4 قصه تصویری متشکل از تصویرهای مرتبط با هم است. از آزمودنیها به صورت انفرادی خواسته شد برای تصویری که میبینند داستانی بنویسند. یافته‌ها: دادهها (در مجموع 2407 بند و 10861 واژه) بر مبنای فرانقش تجربی و از منظر نوع فرایندهای (افعال) به کار رفته در بندها بررسی شده است. الگوی استفاده از فرایندهای مختلف در پایههای مختلف تحصیلی مورد مقایسه قرار گرفته است. در نوشتار این دانش آموزان فرایند مادی در پایههای تحصیلی مختلف پررخدادترین فرایند است و حدود 58 درصد کل فرایندها را شامل میشود. فرایند رفتاری و فرایند رابطهای به ترتیب 13 و 12 درصد کل فرایندها را در بر میگیرند. فرایند بیانی با 10 درصد رخداد و ذهنی با 7 درصد رخداد و وجودی با کمتر از یک دهم درصد کمرخدادترین فرایندها هستند. نتیجه‌گیری: <a name="OLE_LINK15"></a><a name="OLE_LINK14">در پژوهش حاضر مقدار خیدو به دستآمده در سطح کمتر از 001/0 فرضیه پوچ پژوهش مبنی بر استفاده یکسان دانشآموزان پایههای مختلف از فرایندهای مختلف را رد میکند. به عبارت دیگر تفاوت در استفاده از فرایندهای مختلف دستور نقشگرای نظاممند در پایههای مختلف تحصیلی با توجه به آزمون خی دو معنادار است</a>. همچنین درصد فراوانی هر یک از انواع فرایندها در پایههای مختلف با یکدیگر متفاوت است. رخداد بعضی از فرایندها مانند مادی با بالا رفتن پایه تحصیلی کاهش مییابد و رخداد برخی دیگر مانند فرایند ذهنی افزایش مییابد. کودکان کمتوان ذهنی آموزشپذیر مقطع ابتدایی بیشتر از فرایندهای مادی و رابطهای در نوشتار خود استفاده میکنند در حالی که در مقطع راهنمایی پیشحرفهای و حرفهای دانشآموزان بیشتر از فرایند مادی، رفتاری، ذهنی، و بیانی استفاده میکنند. به نظر میرسد نتایج با الگوی رشد شناختی پیاژه همخوانی دارد. Objective: The present study was conducted to analyze and compare the written discourse of EMR students according to experiential metafuntion introduced in Halliday’s systemic functional grammar. Method: The present research follows a descriptive method. The informants (311 students) were chosen among the primary, prevocational guidance school, and vocational high school students in 2009. The informants were chosen according to multi stratified cluster sampling. A written test in the form of picture stories was administered to 311 students. Results: At first, the data (consisted of 2407 clauses and 10861 words) was analyzed concerning the type of process (verbs) used in clauses. Material (58%) is the most frequent process in all grades. Behavioral, relational and verbal clauses happened in 13%, 12%, and 10% of the clauses. Existential process is the least frequent one (0.1%). Conclusion: Nonparametric statistical test (<a name="OLE_LINK12"></a><a name="OLE_LINK13">x</a>2 test) shows that even when p≤0/001, x2 value rejects the null hypothesis. In other words the two variables in the research (different grades of EMR students and their use of different processes) are not independent; hence the grades of EMR students and their use of different processes in their writings are related. The frequency of different processes varies in different grades. Also the frequency of material process decreases as the grade increases, and frequency of mental processes increases as the grade increases. EMR primary school students mostly use relational and material processes in their written discourse. EMR guidance and high school students use material, behavioral and mental and verbal processes more than the primary school students. It seems that the findings are compatible with Piaget's cognitive development and accredit it. دستور نقش‌گرای نظام‌مند, نوشتار, کم‌توان ذهنی, فرانقش تجربی, فرایند systemic functional grammar, written discourse, mentally retarded, experiential metafunction, process 369 384 http://joec.ir/browse.php?a_code=A-10-25-161&slc_lang=fa&sid=1 Atousa Rostambeik Tafreshi آتوسا رستم بیک تفرشی atoosa.rostambeik@gmail.com 10031947532846006551 10031947532846006551 Yes Institute for Humanities and Cultural Studies پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی Ahmad Ramezani Vasookolaee احمد رمضانی واسوکلایی 10031947532846006552 10031947532846006552 No Institute for Exceptional Children پژوهشکده کودکان استثنایی