fa طراحی، تدوین و روایی‌یابی برنامه مداخله مبتنی بر کارکردهای اجرایی و بررسی اثربخشی آن بر تعامل اجتماعی کودکان طیف اتیسم با عملکرد بالا تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:92%"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">هدف: </span></span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">پژوهش حاضر با هدف </span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">طراحی، تدوین و روایی‌یابی برنامه مداخله مبتنی بر کارکردهای اجرایی و بررسی </span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">اثربخشی آن بر تعامل اجتماعی کودکان طیف اتیسم با عملکرد بالا انجام شد. </span></span></span></span><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">روش: </span></span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">روش پژوهش، نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون پس‌آزمون همراه با گروه کنترل است. جامعه آماری پژوهش حاضر کودکان دارای اختلال اتیسم 6 تا 12 ساله </span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">شهر</span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ارومیه (274 نفر) در سال تحصیلی 98-98 از مدرسه ویژه اختلال اتیسم بودند، از بین کل جامعه هدف به روش نمونه‌گیری در دسترس تعداد 40 نفر اتیسم با عملکرد بالا با استفاده<b> </b>از<b> </b>مقیاس</span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">تشخیص اتیسم گیلیام (گیلیام،1995</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">)</span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (20) و کنترل (20) قرار گرفتند، پس از اجرای پیش‌</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">آ</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">زمون، گروه آزمایش تحت آموزش</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">برنامه کارکردهای اجرایی</span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">قرار گرفت، این برنامه به‌وسیله پژوهشگران طراحی شد که شامل 24 جلسه بود که در آن 4 مهارت (حافظه کاری، بازداری، انعطاف‌پذیری و توجه) آموزش داده می‌شد، در این مرحله کودکان گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکردند</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">و دوباره پس‌آزمون اجرا شد و </span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">داده‌های به‌دست‌آمده از پیش‌آزمون و پس‌آزمون با استفاده از روش تحلیل کواریانس تحلیل شدند. </span></span></span></span><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته‌ها: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتایج نشان داد که در مرحله پس‌آزمون بین میانگین تعامل اجتماعی دو گروه آزمایش و کنترل در سطح </span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">(</span></span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P<01</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">)</span></span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">تفاوت معناداری وجود دارد؛</span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">به این معنا که برنامه مداخله‌ای باعث افزایش نمرات تعامل اجتماعی کودکان اتیسم نسبت به مرحله پیش‌آزمون شده است. </span></span></span></span><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتیجه‌گیری: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته‌های این پژوهش نشان داد که برنامه مداخله مبتنی بر کارکردهای اجرایی علاوه بر داشتن روایی محتوایی مناسب، بر تعامل اجتماعی کودکان طیف اتیسم با عملکرد بالا اثربخش بوده است. </span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">با توجه به اثربخشی </span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">برنامه مداخله مبتنی بر کارکردهای اجرایی </span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">پیشنهاد می‌شود که این برنامه جهت ارتقای مهارت‌های اجتماعی کودکان اتیسم در مراکز آموزشی و توانبخشی استفاده شود</span></span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:90%"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Objective</span></span></span></span></b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">:</span></span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> The aim of this study was to design, developing and validating an intervention program based on executive functions and evaluate its effectiveness on social interaction in children with high-performance autism spectrum disorders. <b>Method</b>: The research method is semi-experimental with a post-test pre-test with a control group. The statistical population of the present study of children with autism disorder aged 6 to 12 years in Urmia (274 people) in the academic year of 2019-20 was from the exceptional school for children with autism, out of the target population, 40 high-performance autism were selected using Gilliam Autism Rating Scale</span></span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">(GARS) and randomly assigned to two experimental (20) and control (20) groups. After the pre-test, the experimental group was trained for twenty-four sessions, The post-test was performed again and the pre-test and post-test data were analyzed using covariance analysis. <b>Results</b>: </span></span></span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The results showed that in the post-test stage there was a significant difference between the mean of social interaction between the experimental and control groups at the level (P <01).</span></span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">This means that the intervention program has increased the scores of social interaction of autistic children compared to the pre-test stage.</span></span></span></span> <b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion</span></span></span></span></b><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">:</span></span></span></span></b> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Findings of this study showed that the intervention program based on executive functions, in addition to having appropriate content validity, has been effective on social interaction in children with high-performance autism spectrum;</span></span></span></span> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Due to the effectiveness of the intervention program based on executive functions, it is suggested that this program be used to improve the social skills of children with autism in educational and rehabilitation centers.</span></span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; کارکردهای اجرایی, تعامل اجتماعی, اوتیسم Executive Functions, Social Interaction, Autism 93 108 http://joec.ir/browse.php?a_code=A-10-809-3&slc_lang=fa&sid=1 farhad ghadiri sourman abadi فرهاد غدیری صورمان آبادی farhadghadiri17@yahoo.com 100319475328460016214 100319475328460016214 Yes Urmia University گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. esmaeil soleimani اسماعیل سلیمانی e.soleimani@urmia.ac.ir 100319475328460016215 100319475328460016215 No Urmia University گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران..