fa مقایسه اثربخشی مداخله با روش تحلیل رفتار کاربردی و نوروفیدبک بر ارتقای مهارت‌های شناختی، اجتماعی و فعالیت‌های روزمره زندگی در کودکان مبتلا‌به اختلال طیف اوتیسم تخصصي Special كاربردي Applicable <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هدف</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">: مطالعه حاضر با هدف اثربخشی و مقایسه مداخله با روش تحلیل رفتار کاربردی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و نوروفیدبک بر ارتقای مهارت‌های شناختی، اجتماعی و فعالیت‌های روزمره زندگی در کودکان مبتلابه اختلال اوتیسم بود. <strong>روش</strong>: </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">روش پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">&ndash;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> پس‌آزمون با گروه کنترل بود</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">. جامعه آماری شامل کودکان 7-12 ساله</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مرکز توان‌بخشی کودکان </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مبتلا‌به طیف اوتیسم </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">با نیازهای ویژه شهر اردبیل در سال 97</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بودند که 45 شرکت‌کننده به ‌صورت هدفمند انتخاب و به روش تصادفی ساده در دو گروه مداخله تحلیل رفتار کاربردی</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و نوروفیدبک و یک گروه کنترل 15 نفره تقسیم شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه سنجش دامنه اوتیسم (1999)،‌ مقیاس تجدیدنظر‌ شده هوش وکسلر کودکان (1969)، پرسشنامه سنجش مهارت‌های اجتماعی استون و همکاران (2010) و مقیاس فعالیت‌های روزمره زندگی وایزمن (2013)استفاده شد. علاوه بر برنامه‌های آموزشی مرکز، مداخله‌های دو گروه به ‌صورت انفرادی به مدت 20 جلسه 45 دقیقه‌ای و 2 بار در هفته اجرا شد. گروه کنترل فقط برنامه معمول مرکز را دریافت کرد.</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">داده‌ها با نرم‌افزار اس پی اس اس 21 و آزمون آماری اون، تحلیل کوواریانس چندمتغیری و آزمون توکی تجزیه ‌و تحلیل شدند.</span></span></span> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها</span></span></span></strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">: نتایج نشان داد که مداخله‌های </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">ABA</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و نوروفیدبک بر ارتقای مهارت‌های شناختی، اجتماعی و فعالیت‌های روزمره زندگی در کودکان مبتلا‌به اختلال طیف اوتیسم تأثیر داشته‌اند و همچنین مداخله </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">ABA</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> نسبت به نوروفیدبک در همه این متغیرها بیشتر از نوروفیدبک بوده است. <strong>نتیجه‌گیری</strong>: این یافته‌ها تأییدی بر نقش مداخله‌های </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">ABA</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و نوروفیدبک در درمان برخی مشکلات و مهارت‌های کودکان مبتلابه اختلال طیف اوتیسم بود. </span></span></span> <strong>Objective</strong>: The purpose of this study was to Effectiveness and comparison &nbsp;of Intervention with Applied Behavioral Analysis (ABA) and Neurofeedback on the Promotion of Cognitive, Social, and Daily Living Activities in Children with Autistic Spectrum Disorders (ASD).<strong> Method</strong>: The research method was experimental design with pretest-posttest design with control group. The statistical population included 7-12 year-old children with ASD, in which 45 subjects were randomly selected and assigned to ABA and neurofeedback interventions and control groups (n=15).&nbsp; We used to collect information from Autism Domain Assessment Questionnaire (1999), the revised Voxcelerchr(&#39;39&#39;)s intelligence scale (1969),&nbsp; Social Skills Questionnaire of Stone et al (2010) and &nbsp;Weismanchr(&#39;39&#39;)s daily activities scale (2013). In addition to the training programs,&nbsp; ABA and neurofeedback interventions was performed individually for 20 sessions of 45 minutes and 2 times per week. The control group received only the routine center program. Data were analyzed by SPSS 20 software using multivariate analysis of covariance and Tukey test. <strong>Results</strong>: The findings indicated that ABA and neurofeedback interventions had an impact on cognitive, social skills, and activities of daily living in children with autism spectrum disorder. &nbsp;In addition, the effect of ABA intervention on all dependent variables was more than neurofeedback. <strong>Conclusion: </strong>These findings confirm the role of ABA and neurofeedback interventions in the treatment of some problems and skills of children with autism spectrum disorder. تحلیل رفتار کاربردی, نوروفیدبک, مهارت‌های شناختی, اجتماعی, فعالیت‌های روزمره, اوتیسم Applied Behavior Analysis, Neurofeedback, Cognitive, Social Skills, Daily Activities, Autism 36 21 http://joec.ir/browse.php?a_code=A-10-1338-1&slc_lang=fa&sid=1 Roghayyeh Mohammadi رقیه محمدی rez.mohammadi78@gmail.com 100319475328460012075 100319475328460012075 No Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran. روان‌شناسی عمومی، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل Mohammad narimani محمد نریمانی narimani@uma.ac.ir 100319475328460012076 100319475328460012076 Yes Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran. استاد ممتاز، گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی محقق اردبیلی Abbas Abolghasemi عباس ابوالقاسمی abolghasemi1344@uma.ac.ir 100319475328460012077 100319475328460012077 No 3. Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran. Department of Psychology, Guilan University, Rasht, Iran. گروه روان‌شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران. گروه روانشناسی، دانشگاه گیلان. رشت. ایران. Somayyeh Taklavi سمیه تکلوی staklavi@gmail.com 100319475328460012078 100319475328460012078 No Department of Psychology, Ardabil Branch, Islamic Azad University, Ardabil, Iran. گروه روان شناسی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.