fa اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی کودک محور بر پرخاشگری و سطح کورتیزول پس از دارودرمانی کودکان سرطانی تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">هدف:</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> بروز بیماری‌های فیزیولوژیک مزمن همچون سرطان، آشفتگی روان‌شناختی بسیاری را برای کودکان مبتلا در پی دارد. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">درمان ذهن‌آگاهی کودک‌محور بر پرخاشگری و سطح کورتیزول پس از دارودرمانی کودکان سرطانی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بود. <strong>روش:</strong> روش پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و مرحله پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمام کودکان مبتلا به بیماری سرطان در سال 1396 در شهر اصفهان بودند که جهت درمان به مرکز درمانی امید مراجعه نموده&shy; و تحت دارو درمانی قرار داشتند.</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> تعداد نمونه در پژوهش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">30</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> کودک</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> مبتلا به سرطان </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بود که به شیوه نمونه‌گیری دردسترس انتخاب </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و به صورت گمارش تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند (15 کودک در گروه آزمایش و 15 کودک در گروه گواه). </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گروه آزمایش مداخلات درمانی مربوط به ذهن‌آگاهی کودک‌محور را در طی دو ماه و نیم به صورت هفته‌ای یک جلسه 60 دقیقه‌ای دریافت نمودند. این در حالی بود که گروه گواه هیچگونه مداخله روان‌شناختی را در طول پژوهش دریافت نکرد</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">. سپس افراد هر دو گروه تحت پس‌آزمون قرار گرفتند. مرحله پیگیری نیز پس از 2 ماه اجرا شد. ابزارهای مورد استفاده شامل </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پرسشنامه پرخاشگری</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کودکان</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دبستانی (شهیم، 1385) و آزمایش سطح </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">کورتیزول </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بود. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های آمار توصیفی و تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر صورت گرفت.</span></span><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها: </span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج نشان داد که </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">درمان ذهن‌آگاهی کودک‌محور بر پرخاشگری و سطح کورتیزول پس از دارودرمانی کودکان سرطانی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تأثیر معناداری داشته است (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">p<0/001</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">). بدین صورت که این درمان توانسته </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پرخاشگری و سطح کورتیزول کودکان سرطانی</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">را کاهش دهد.</span></span><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری: </span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان چنین نتیجه گرفت که درمان ذهن‌آگاهی با بهره‌گیری از فنونی همانند افکار،&nbsp; هیجانات و رفتار آگاهانه می‌تواند به عنوان یک درمان کارآمد جهت کاهش </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">پرخاشگری و سطح کورتیزول کودکان سرطانی</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> مورد استفاده گیرد.</span></span> <strong>Objective:</strong> The present study is to investigate the child-centered mindfulness therapy on the aggression and cortisol level after drug therapy in the children with cancer.<strong> Method:</strong> The research method is quasi-experimental with pretest, posttest, control group and two-month follow-up design. The population was all the children having cancer in Isfahan in 2018 and referred to Omid Treatment Center to receive drug therapy. The sample was 30 children with cancer who were selected using convenience sampling method and randomly placed into experimental and control groups (15 children in experimental and 15 ones in the control group). The experimental group received the therapeutic interventions related to child-centered mindfulness for two-and- a half months through 60-minute sessions which took place once a week, but the control group didn&rsquo;t receive any psychological intervention during the study. Then the subjects in both groups took the posttest. The follow-up stage was administered after two months. The instruments included Children&rsquo;s Aggression Questionnaire (Shahim, 2007) and Cortisol Level Test. The data analysis was done using descriptive statistics and ANOVA with repeated measurement. <strong>Results</strong><strong>:</strong> The results showed that child-centered mindfulness therapy has a significant effect on the aggression and the cortisol level after the children with cancer took the drug therapy (p<0.001) in a way that this treatment could decrease the aggression and the cortisol level of the children with cancer. <strong>Conclusion:</strong> According to the findings of the present study it can be concluded that mindfulness therapy can be used as an efficient treatment to decrease the children&rsquo;s aggression and the cortisol level in the children with cancer by using the techniques such as thinking, emotions and mindful behavior. پرخاشگری, کورتیزول, ذهن‌آگاهی, سرطان Aggression, cortisol level, mindfulness, cancer 44 35 http://joec.ir/browse.php?a_code=A-10-1158-1&slc_lang=fa&sid=1 معصومه اکبری نیا Masumeh.akbarinya@gmail.com 100319475328460013037 100319475328460013037 No کارشناس ارشد رشته مشاوره خانواده دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه غلامرضا منشئی smanshaee@yahoo.com@yahoo.com 100319475328460013038 100319475328460013038 No استادیار گروه مشاوره خانواده دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه سعید یوسفیان Yousefian_saeed@yahoo.com 100319475328460013039 100319475328460013039 Yes متخصص همولوژی و آنکولوژی بیمارستان سید الشهدا